Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

Waarom onze audiobeschrijvers ook ondertitelen

Een tijdje geleden schreef ik dat ik een nieuwe freelancemedewerker aan het opleiden ben. Binnenkort zal zij de stap zetten van ondertiteling naar audiodescriptie.

Het is namelijk zo dat al onze audiobeschrijvers ook ondertitelen. De belangrijkste reden daarvoor is een praktische: veel klanten vragen ons om hun video’s voor iederéén toegankelijk te maken. Daarom zorgen we voor ondertiteling voor doven en slechthorenden en voor audiodescriptie voor blinden en slechtzienden. In sommige gevallen voegen we ook nog een tekstalternatief toe. Dat is een uitgeschreven weergave van wat er in een webvideo te zien én te horen is.

Op zich is het best mogelijk om in zo’n geval iemand te zoeken die de ondertitels maakt en iemand anders in te zetten voor de audiobeschrijving, maar in de praktijk worden beide taken door dezelfde persoon uitgevoerd. Dat maakt het veel eenvoudiger om projecten in te plannen, want ook de eindredactie gebeurt door één persoon. In plaats van vier hebben we dus maar twee mensen nodig om een video toegankelijk te maken (nl. één audiobeschrijver-ondertitelaar en één eindredacteur die zowel de audiobeschrijving als de ondertiteling nakijkt – de opname en mixage van de audiodescriptie gebeuren extern).

Een andere belangrijke reden is dat het de opleiding en verdere begeleiding veel eenvoudiger maakt. Audiodescriptie is een relatief recent vak, en hoewel het al op enkele vertaalopleidingen gegeven wordt, bestaat er nog geen echte opleiding tot audiobeschrijver. Daarom leid ik mijn nieuwe medewerkers zelf op.

Die opleiding verloopt altijd op dezelfde manier: eerst leren ze om ondertitels te maken voor doven en slechthorenden. Pas als dat goed gaat, stappen we over op audiodescriptie. Het voordeel van die methode is dat de medewerker al geleerd heeft om blokjes videomateriaal heel precies te timen. Dat timen of spotten is een technische vaardigheid, die veel concentratie vergt en die beginnende ondertitelaars vaak lastig vinden. Daarnaast leer je als ondertitelaar al om op een andere manier naar je bronmateriaal te kijken, of beter gezegd, te luisteren. Waar je bij ondertiteling natuurlijk geconcentreerd bent op wat er allemaal te horen is, moet je je als audiobeschrijver focussen op wat er te zien is én in hoeverre het belangrijk is om die beelden te beschrijven. Die omschakeling verloopt makkelijker als je van ondertiteling overstapt naar audiobeschrijving dan omgekeerd.

Zelfs nu we een aantal film- en tv-projecten hebben waarvoor we alleen de audiodescriptie verzorgen, heeft ons nieuwste teamlid zich de afgelopen tijd enkel beziggehouden met ondertitelopdrachten. Pas de komende weken komt daar verandering in.

gepubliceerd op 16 januari 2016