Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

OPEN Forum en Unlimited! 3 – Een verslag

Op donderdag 10 en vrijdag 11 februari organiseerde expertisecentrum OPEN twee online congressen. Allereerst was er het OPEN Forum op donderdag. Daarna volgde de derde editie van Unlimited! op vrijdag. Beide evenementen vonden volledig online plaats.

OPEN Forum

Het eerste evenement was het OPEN Forum op donderdag. De dag begon met presentaties van drie sponsors: OOONA, Limecraft en Earcatch. Mereijn van der Heijden en Ellen Schut vertelden over hun plannen met de bekende Earcatch-app. Tot nu toe wordt de app gebruikt voor audiodescriptie bij film en tv, maar dit voorjaar komt daar verandering in. Dan lanceren ze de app voor theatervoorstellingen. Al zal het voorlopig vooral om grote theaterproducties zoals musicals gaan.

Daarna was het tijd voor de eerste parallelsessie. Ik volgde sessie 1, waarin de presentatie van Giulia Calà over de toegankelijkheidsinspanningen van de stad Brussel meteen een belletje deed rinkelen. Ze vermeldde namelijk ook de blind dates van de Brusselse Museumraad. Dat is een project waarvoor ik zelf nog vrijwillige beeldenfluisteraars heb opgeleid én waar ik een presentatie over heb gehouden tijdens het ARSAD-congres in Barcelona in 2015: https://www.nevero.be/presentatie-op-het-arsad-congres/.

Na de middagpauze volgde ik sessie 4, waarin Alain Cloet zijn bedrijf PictureLive voorstelde aan het publiek. Tot mijn grote plezier vertelde Alain ook over de toegankelijke audiogids voor de Hofkamer waar we afgelopen zomer samen aan hebben gewerkt. Meer info over dat project lees je hier: https://www.nevero.be/de-hofkamer-in-antwerpen-voor-iedereen-toegankelijk/.

We sloten de dag af met een panelgesprek waarin ook gebruikers van toegankelijkheidsoplossingen aan het woord kwamen. Wat me daarvan bijblijft, was de vaststelling dat toegankelijkheid al te vaak wordt gezien als een soort ‘gunst’ die wordt geleverd waar gebruikers verder niet bij betrokken zijn. Dat is iets wat mij als audiobeschrijver ook wel bezighoudt en soms zelfs dwarszit. Nog meer samenwerken met doelgroepen was de belangrijkste boodschap die ik uit het panelgesprek heb onthouden.

Een slide waarop de middagpauze wordt aangekondigd met daarboven de logo’s van de sponsors en instellingen die hebben meegewerkt aan het evenement.

Het pauzebeeld tijdens het OPEN Forum

Unlimited!

Op vrijdag stond alweer de derde editie van Unlimited! op het programma. Tijdens de allereerste editie van dit congres was Nevero een van de hoofdsponsors en gaf ik een presentatie over Buitenbeenpop en onze live-audiodescriptie bij dat festival. Meer daarover lees je in dit blogartikel: https://www.nevero.be/presentatie-op-het-unlimited-symposium/.

Ook in deze editie was er veel aandacht voor audiodescriptie. Dat begon ’s ochtends al bij de keynote van Joselia Neves. Daarin stonden twee onderwerpen centraal: de allesbehalve traditionele aanpak voor een audiogids in Brazilië én de opleiding van voetbalcommentatoren voor de blindentribune in Qatar.

Audiobeschrijvers leren traditioneel dat ze ‘objectief’ moeten zijn in hun beschrijvingen. Maar het team achter de audiogids voor de tentoonstelling over het leven van Nise da Silveira in Rio de Janeiro heeft een radicaal andere aanpak toegepast. Na een traditionele inleiding kiezen ze ervoor om met meerdere stemmen en personages te werken om zo het verhaal te vertellen. Nise was een psychiater die haar cliënten (geen patiënten, aan die term had ze een hekel!) kunst liet maken als onderdeel van hun therapie. Gaandeweg leer je haar beter kennen door onder andere een scène op een politiebureau en een gesprek met een schoonmaker. Later komt er zelfs een nar aan te pas. Het klinkt allemaal behoorlijk eigenzinnig en dat is het in zekere zin ook, maar het team baseerde zich op elementen uit de tentoonstelling. Wat er verteld wordt, houdt dus wel degelijk steek.

Blindentribunes zijn in veel landen nog een heel recent fenomeen en Qatar is daar geen uitzondering op. Bij de opleiding van nieuwe commentatoren bleek dat trouwe voetbalfans vaak beter ‘scoorden’ dan ervaren tv-verslaggevers. Thomas Desmedt van Inter-Vlaanderen merkte op dat het resultaat vaak nóg beter wordt door commentatoren in duo te laten werken. Zo kan de ene commentator het verslag van de andere aanvullen.

De opvallende gevel van het Ohio Theatre met grote letters om optredens aan te kondigen en sfeervolle verlichting boven de ingang

De gevel van het Ohio Theatre uit 1928 
(een foto van David Mark via Pixabay)

En nog iets over audiodescriptie in het theater…

’s Middags stond er nog een keynote op het programma waarin Hannah Thompson ons uitdaagde om te denken in termen van ‘blindess gain’ in plaats van ‘sight loss’. Vrij vertaald: je verliest je zicht niet, maar wint aan blindheid. Net als het afsluitende panel van dag één deed het me beseffen dat er veel te winnen valt door meer te luisteren naar doelgroepen.

Ook dit congres had verschillende parallelsessies. Vooral sessie 4 sprong er wat mij betreft uit. We begonnen met een presentatie over het beschrijven van kungfu-scènes in samenspraak met de regisseur en scenarioschrijver van de film. Daarna ging het over de uitdagingen die komen kijken bij de audiodescriptie van een modeshow.

Maar het interessantst vond ik het verhaal van Joel Snyder. Hij pleitte ervoor om de audiobeschrijver bij theaterproducties te beschouwen als een volwaardig lid van de cast. Daardoor is het mogelijk om bij elke voorstelling live-AD aan te bieden zonder dat je als blinde of slechtziende eerst moet reserveren. Uiteraard deed dit me denken aan de presentatie van Mereijn een dag eerder over de uitrol van de Earcatch-app voor vooraf opgenomen theater-AD’s.

Mereijn en Joel willen exact hetzelfde, nl. dat je als blinde of slechtziende theaterliefhebber kunt gaan wanneer je wil. Elke methode heeft voor- en nadelen. Zo is het gebruik van een app vrijwel ‘onzichtbaar’ waardoor je als AD-gebruiker niet het idee hebt dat je in de kijker loopt. Maar zo’n app speelt altijd dezelfde beschrijvingen af en kan niet inspelen op onverwachte situaties tijdens de voorstelling. En natuurlijk is een app toch wat onpersoonlijker dan een stem die je live vertelt wat er gebeurt tijdens een show.

Twee jaar geleden schreef ik hier al een uitgebreid blogartikel over: https://www.nevero.be/naar-het-theater-met-audiodescriptie-via-een-app-of-tablet-goed-idee-of/. Fijn om te zien dat het nog altijd actueel is!

gepubliceerd op 18 februari 2022