Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

Ondertitelen voor Netflix

Maandagochtend maakte een oud-stagiaire mij attent op een artikel waarin stond dat Netflix kijkers zocht om als bijbaantje hun programma’s te ondertitelen. “Jammer dat ons beroep niet beschermd is”, liet ze me nog weten. Hoewel volgens het artikel iedereen zich aan kan melden en je ‘alleen maar’ een testje hoeft te doen op de website van Netflix, blijkt het helemaal anders in elkaar te zitten.

Zelf hoorde ik voor het eerst van de Netflix-test tijdens het Languages & The Media-congres in Berlijn, dat ik in november 2016 heb bijgewoond. Tijdens een van de presentaties op het congres vertelden vertegenwoordigers van Netflix over een aantal kwesties waar zij als bedrijf op botsen als ze vertaal- en ondertitelwerk uitbesteden. Zoals veel grote mediabedrijven werkt Netflix doorgaans niet rechtstreeks samen met vertalers en ondertitelaars, maar geven ze dit werk door aan gespecialiseerde ondertitelbureaus. Hoewel die bureaus aan een aantal vereisten moeten voldoen en Netflix regelmatig steekproeven neemt, weet elke kijker wel dat de ondertiteling vaak te wensen overlaat. Een mooie bloemlezing van de soms belachelijk slechte ondertitels vind je in dit artikel: http://www.eenlettermeergraag.nl/column/over-de-belachelijk-slechte-ondertiteling-van-netflix/.

Maar dat is nog niet het enige probleem. Want hoewel al die bedrijven waar Netflix mee werkt beweren dat ze met professionele ondertitelaars werken, kan Netflix onmogelijk weten wie de ondertitels maakt die ze binnen krijgen. Met een beetje geluk wordt het werk inderdaad gedaan door iemand die daarvoor gestudeerd heeft en die over de nodige ervaring beschikt, maar voor hetzelfde geld (of minder) schakelt zo’n bureau een bijklussende student of een hobbyende huisvrouw in…

En tot slot weet Netflix niet hoe groot hun vertalersbestand nu eigenlijk is. Stel dat elk individueel bedrijf zegt dat ze met dertig (uiteraard professionele) ondertitelaars samenwerken. Als Netflix het werk bij vier verschillende bedrijven uitzet, dan zou je dus denken dat ze in totaal met 4 maal 30 is 120 vertalers werken. Alleen werken de meeste freelancers voor verschillende klanten, dus in plaats van 120 kunnen het evengoed maar 100 vertalers zijn, of 90.

Om al die redenen heeft Netflix besloten dat alle ondertitelaars die voor hen werken een test moeten afleggen via hun website. Naar aanleiding van die test krijgt elke individuele vertaler een unieke code (het zogenaamde HERMES-nummer of H-nummer). Dat nummer wordt vanaf dat moment gebruikt om die vertaler (en dus ook zijn of haar werk) te identificeren. Gevolg: Netflix weet precies wie welk programma ondertitelt, ongeacht welk bedrijf ertussen zit. En ze hebben een middel om de kwaliteit van individuele vertalers te meten. Volgens de presentaties op het congres zouden die gegevens onder andere gebruikt kunnen worden om goede vertalers meer te betalen, maar dat werd op de nodige scepsis onthaald door de ondertitelaars in de zaal…

Foto: het boek met het programma en de samenvattingen van de toespraken en daarnaast een stoffen tasje met het logo van het congres.

Foto: het boek met het programma en de samenvattingen van de toespraken en daarnaast een stoffen tasje met het logo van het congres.

Terug naar 2017. Op donderdag 30 maart heeft Netflix zijn HERMES-test officieel gelanceerd. Op zondag 2 april verscheen op Newsmonkey het eerste artikel waarin stond dat Netflix kijkers zou gaan betalen om programma’s te ondertitelen. Dat bericht werd razendsnel door andere media overgenomen en maandagmiddag kon je op verschillende plaatsen lezen dat Netflix zou kampen met een tekort aan Nederlandstalige vertalers. Maar geen nood: wie slaagt voor de test, zou voortaan ‘rijk worden door Netflix kijken’. Ook de tarieven die deze aspirant-ondertitelaars zouden krijgen, staan overal vermeld, zoals in dit artikel van RTLZ: “Voor het aanleveren van ondertitels van Nederlandse audio naar Nederlandse tekst [krijg je] 9,50 dollar per minuut video, van Engels naar Nederlands 11,50 dollar en van Japans naar Nederlands 24,50 dollar. Vertalers die zowel IJslands als Japans beheersen kunnen rekenen op de hoogste beloning van 27,50 dollar per minuut video”.

Natuurlijk bleven de reacties niet uit. Aan de ene kant waren er professionele ondertitelaars die meldden dat de tarieven de prijzen zijn die Netflix aan zijn toeleveranciers betaalt en dat de vertaler hier doorgaans nog niet de helft van krijgt (waar je als zelfstandige vervolgens flink op belast wordt, maar dat is een ander verhaal). Dat staat overigens gewoon op de website van Netflix. Bovendien werken professionele vertalers enkel in hun moedertaal. Het is dus onzin om als Nederlandstalige te denken dat je wel eventjes uit het Japans in het IJslands kunt vertalen.

Aan de andere kant waren er de reacties van enthousiaste Netflix-kijkers die zich, niet gehinderd door enige relevante vooropleiding of zelfs maar basiskennis van de Nederlandse spellingregels, al rijk rekenden. Uiteraard schreven heel wat mensen dat ze zich al hadden opgegeven om de test in verschillende talen af te leggen.

Daartussenin zaten de ironische reacties. Zo schreef iemand: “Hoera! Netflix wil betalen voor ondertitels! What’s next? De acteurs betalen?” Andere mensen merkten dan weer heel terecht op dat ondertiteling een vak is en dat vakmensen betaald moeten worden.

Na een pittige discussie op hun Facebook-pagina belde de redactie van RTLZ naar Netflix voor een reactie, maar daar wenste het bedrijf niet op in te gaan.

Overigens: wie zich alsnog op wil geven voor de ondertiteltest van Netflix, kan terecht op deze website: http://techblog.netflix.com/2017/03/the-netflix-hermes-test-quality.html. Helemaal op het eind van de inleidende tekst staat het volgende: “If you’re a professional subtitler interested in taking the test, you can take it here” (let op de woorden ‘professional’ en ‘subtitler’). En daarna meldt het bedrijf dat ze veel meer aanmeldingen hebben gekregen dan verwacht. Ik ben benieuwd hoeveel zichzelf overschattende Nederlandstalige Netflix-kijkers daartussen zitten…

gepubliceerd op 7 april 2017