Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

Live-audiodescriptie tijdens de Gouden Boomstoet

Op donderdag 5 mei (Hemelvaartsdag) verzorg ik de live-audiodescriptie bij de Heilig Bloedprocessie in Brugge. In dit artikel, dat oorspronkelijk in september 2012 op kmonet.be verscheen, schrijf ik over een vergelijkbaar evenement, nl. de Gouden Boomstoet.

Op zondag 19 en zondag 26 augustus 2012 trok de vijfjaarlijkse Gouden Boomstoet door de straten van Brugge. Het was de twaalfde keer dat deze stoet georganiseerd werd, maar het was de eerste keer dat de stoet live beschreven zou worden voor mensen met een visuele beperking. Dat gebeurde nl. op 26 augustus.

Wij waren gevraagd om deze audiodescriptie te verzorgen en zo kwam het dat ik op zondag 19 augustus de stoet al voor een eerste keer bijwoonde, op exact dezelfde plaats als waar ik een week later live verslag zou uitbrengen. Toch was dat niet het begin van de voorbereidingen: enkele weken voor de eerste optocht kreeg ik namelijk een uitgebreid programmaboekje van de Dienst Cultuur van de stad Brugge waarin heel wat achtergrondinformatie te vinden was. En uiteraard speurde ik ook zelf het internet af op zoek naar extra informatie die ik in het script kon verwerken.

Op zondag 26 augustus was het dan zover. Bijna zestig blinden en slechtzienden genoten van de stoet én de beschrijvingen. Vlak na het evenement kregen we al heel wat positieve reacties van de toehoorders én van hun partners en begeleiders en in de dagen na de stoet kwamen er nog verschillende bedankjes per mail.

Audiodescriptie Gouden Boomstoet

Audiobeschrijver Susanne Verberk brengt live verslag uit tijdens de Gouden Boomstoet

Hoe werkt dat eigenlijk, zo’n live-beschrijving?

Ook al heet het ‘live’ audiodescriptie, het is zeker niet zo dat we maar wat improviseren!

We beginnen bij de voorbereidingen. Voor elk evenement dat wij beschrijven wordt eerst bekeken waar wij en bijgevolg ook ons doelpubliek het best komen te zitten. Belangrijk hierbij is dat de beschrijver een goed overzicht heeft op het evenement én dat de blinde/slechtziende toeschouwers een rustige plek krijgen met extra ruimte voor eventuele geleidehonden én weinig omgevingslawaai, want dat kan enorm storend zijn. Bovendien krijgen slechtzienden bij voorkeur een plaats vooraan, zodat ze zo veel mogelijk visuele informatie meekrijgen.

De volgende stap bestaat uit het verzamelen van nuttige informatie voor de inleiding en het script. Dat kan gaan van algemene achtergrondinformatie over het evenement zelf tot praktische informatie over de locatie waar het evenement plaatsvindt, enzovoort. Pas daarna gaan we, indien mogelijk, het evenement zelf een eerste keer bekijken. Tijdens zo’n eerste visie noteren we niet alleen de belangrijke zichtbare informatie, maar ook andere dingen, zoals opvallende achtergrondgeluiden en zelfs geuren. Deze kunnen allemaal ‘kapstokken’ vormen waar we de audiodescriptie op zich rond structureren. Zo was er tijdens de Gouden Boomstoet een rijdende draak die rookwolken spuwde. De geur van die rook was een mooi herkenningspunt dat we konden gebruiken om de beschrijving van de wagen in te leiden.

Pas wanneer we alle stukjes informatie en herkenningspunten verzameld hebben, begint het echte schrijfwerk. Hierbij maken wij een algemene inleiding en een getimed script waar precies in staat wat er wanneer gebeurt en hoeveel tijd er is om extra beschrijvingen toe te voegen. De inleiding wordt ongeveer een halfuur voor het eigenlijke evenement gegeven. Hierin krijgt het publiek alvast wat algemene informatie over het evenement en de audiodescriptie op zich. De beschrijving zelf bestaat uit verklaringen van wat het publiek tijdens het evenement zelf oppikt (geuren, geluiden, muziek, …) én nuttige achtergrondinformatie die je als ziende al bladerend in het programmaboekje zou kunnen opzoeken.

Natuurlijk blijft het een live-evenement, en een stoet verloopt nooit twee keer op exact dezelfde manier, dus daar moet je als audiobeschrijver op in kunnen spelen. Bovendien is het niet de bedoeling dat je gewoon een script zit voor te lezen; je moet tijdens je audiodescriptie ook de sfeer van het evenement weergeven.

Dat de beschrijvingen in de smaak vielen, blijkt wel uit het feit dat we sindsdien nog veel andere evenementen hebben beschreven in Brugge. Ook de media hadden aandacht voor ons werk. Zo werd de audiobeschrijving o.a. vermeld in Het Nieuwsblad.

gepubliceerd op 24 maart 2016