Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

Een conferentie met een leercafé

Vorige week was ik in Berlijn voor de tweejaarlijkse Languages & The Media-conferentie. Naast de gebruikelijke presentaties en panelgesprekken had de organisatie dit keer iets nieuws in petto: een ‘Learning Café’. Het idee was dat de aanwezigen na een korte inleiding van enkele experts aan grote ronde tafels plaatsnamen voor een discussie. Aan het eind van de sessie presenteerde een vertegenwoordiger van elke tafel wat er was besproken en welke conclusies daaruit getrokken konden worden.

Het onderwerp van het ‘leercafé’ was Subtitling: A Roadmap for the Future. Het was dus de bedoeling dat de verschillende groepjes bespraken hoe de toekomst van de ondertitelsector er volgens hen uit zou zien. Om het wat concreter te maken, kreeg elke groep een blad waarop stond vanuit welk standpunt zij naar die toekomst zouden kijken én enkele vragen om te helpen bij het denkproces.

De groep waar ik in zat vertegenwoordigde de freelance-ondertitelaars. Toevallig zaten er enkele freelancers in de groep, maar er waren ook vertegenwoordiger van (grote) ondertitelbureaus en bedrijven, wetenschappers en mensen uit het onderwijs. De vragen die we als leidraad hadden gekregen, gingen over auteursrechten, werkomstandigheden, tarieven en nog veel meer.

We waren het er in onze groep al vrij snel over eens dat freelancen in het algemeen in de lift zit. Niet alleen vertalers en ondertitelaars werken steeds vaker op freelancebasis, ook in andere sectoren wordt het steeds zeldzamer om je hele leven lang in loondienst voor dezelfde baas te werken. Alleen werken ondertitelaars vaak voor slechts enkele vertaalbureaus, wat hen erg kwetsbaar maakt. Bovendien is er veel concurrentie op de markt, niet alleen van collega-freelancers, maar ook door fansubbing en crowdsourcing, wat prijzen onder druk kan zetten. Op zich zou het mooi zijn als professionele ondertitelaars extra inkomsten zouden krijgen uit auteursrechten en royalty’s om dat te compenseren, maar onze groep stelde helaas vast dat dat geld vaak niet bij de vertalers terechtkomt en we dachten niet dat dat in de toekomst zal verbeteren.

Een andere groep, die ook het standpunt van de freelancers vertegenwoordigde, was op het idee gekomen dat het wellicht mogelijk zal worden dat ondertitelaars hun eigen werk in de toekomst kunnen uploaden in apps en dan per download een klein bedrag zouden ontvangen. Een soort Spotify voor ondertitels, dus. In de praktijk ligt dit niet zo voor de hand wegens allerlei rechtenkwesties, maar het is een interessant idee.

Helemaal aan het eind van de discussie in onze groep opperde iemand dat ondertitelaars zich nu en in de toekomst kunnen onderscheiden door ‘added value’ of toegevoegde waarde te bieden. Of beter gezegd, door de waarde die ze nu al bieden, meer in de kijker te zetten. Jammer genoeg was er niet genoeg tijd om dit verder uit te werken in het debat, maar in een volgend artikel ga ik hier dieper op in.

De deelnemers aan onze tafel tijdens het Learning Café. Foto: ICWE GmbH / Sera-Zöhre Kurc.

De deelnemers aan onze tafel tijdens het Learning Café. Foto: ICWE GmbH / Sera-Zöhre Kurc.

Na een tijdje, toen alle groepen de kwestie hadden besproken van uit hun standpunt, was het tijd om de resultaten voor te leggen. Tot mijn grote verrassing werd ik ineens tot vertegenwoordiger van onze groep benoemd waardoor ik onze bevindingen mocht toelichten voor de andere groepen. Spannend, maar ook erg leuk, natuurlijk.

Conclusie: het leercafé was een fijne manier om verschillende ideeën en standpunten samen te brengen. Ik vond het zeker voor herhaling vatbaar.

gepubliceerd op 11 november 2016