Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

Audiodescriptie

Over dagtarieven en het belang van nacalculaties

De afgelopen maanden ben ik verschillende keren benaderd door beginnende ondertitelaars en audiobeschrijvers met dezelfde vraag: hoe bepaal ik mijn dagtarief voor live-evenementen?

Het eerste wat ik dan duidelijk maak, is dat in je tarief niet alleen je prestaties van de dag zelf zullen zitten. Bij de meeste live-opdrachten komt nog heel wat voorbereiding vooraf kijken en die uren wil je natuurlijk ook betaald krijgen. Denk maar aan het bijwonen van repetities of eerdere voorstellingen als je werkt aan de live-audiobeschrijving van een theaterstuk. In dit blogartikel lees je bijvoorbeeld hoe ik mij heb voorbereid op de live-audiodescriptie bij de spektakelmusical 40-45.

Maar ook na het evenement moet je misschien nog aan de slag. Zo kun je bij live-ondertiteling de vraag krijgen om achteraf de ondertitels door te sturen. Meestal zul je die ondertitels nog eens extra willen/moeten nakijken voor je ze levert en ook dat kost tijd.

Naast een opengeklapte laptop staat een ouderwetse wekker, waarop het vijf over twaalf is.

Time is money… Een afbeelding van JESHOOTS-com via Pixabay

De basis…

Maar de vraag was dus hoe je je dagtarief berekent. Een goed startpunt is om eerst uit te zoeken wat zo ongeveer het maximum is dat je verdient als je een dag thuis aan het werk bent. Bij dat bedrag tel je dan ook nog iets voor je verplaatsing. In België is er een min of meer ‘officieel’ tarief van €0,37/km dat elk jaar wordt aangepast. In Nederland ligt de maximale kilometervergoeding al jaren op €0,19/km.

Als je deze berekening volgt, verdien je alvast niet minder door op verplaatsing te werken dan wanneer je die dag thuis werkt. Ik ga er wel vanuit dat je al freelancet en dus al tarieven hebt voor opdrachten die je thuis doet. Mocht dat niet zo zijn, dan kun je je loon omrekenen naar een tarief per dag. Maar let op, voor de omzetting naar een tarief als freelancer, moet je je ‘dagloon’ minstens maal twee doen.

Handige tools en het belang van nacalculatie

Er zijn ook handige tools waarmee je je uurtarief kunt berekenen, zoals deze: https://www.unizo.be/tools/tarief-uur-berekening-voor-freelancers.

Maar minstens zo belangrijk als een ‘goed’ dag- of uurtarief is dat je achteraf checkt of een project wel rendabel was. Een handige tool hiervoor is de nacalculator van Unizo: https://www.unizo.be/tools/de-nacalculator. Zeker als startende freelancer moet je goed in de gaten houden of een project wel genoeg opbrengt om te vermijden dat je aan een te laag tarief blijft werken. Maar ook wie al langer bezig is, heeft er baat bij om nacalculaties te doen. Zo sta je sterker in je schoenen als je onderhandelt over een nieuw contract met een bestaande klant om maar iets te noemen…

Tot slot nog een tool waarmee je heel eenvoudig kunt bijhouden hoe lang je aan een opdracht bezig bent. Want natuurlijk kun je wel ergens noteren wanneer je begint en wanneer je weer stopt met werken, maar wat doe je dan als je ineens telefoon krijgt of een dringende mail ziet binnenkomen die je snel even wilt beantwoorden? Om te vermijden dat die minuten ‘weglekken’ in andere projecten, gebruik ik Toggle Track. Dat is een handige online tool waarbij je met een klik op de knop je start- en eindtijd ingeeft voor elk project. Dus als ik net ben begonnen aan een taak en de telefoon gaat, zet ik vlug de timer uit voor ik opneem. Of ik time het telefoontje als apart project, dat gebeurt ook.

gepubliceerd op 11 mei 2022

Leer audiobeschrijven of ondertitelen

In de maand mei organiseren we twee opleidingen in onze vestiging in Maastricht! En onze vernieuwde e-cursus Ondertitelen gaat opnieuw van start.

Thuis leren ondertitelen (vanaf 16 mei)

Ben je vertaler en wil je weten of ondertitelen iets voor jou is? Of heb je een ander taalberoep en heb je interesse in ondertiteling, bijvoorbeeld voor doven en slechthorenden? Dan kun je in deze cursus drie maanden lang uittesten of het vak van ondertitelaar je ligt. 🎧 Nieuw is dat we vanaf deze editie extra ondersteuning aanbieden voor wie dat wil.

Basisversie

Je volgt de cursus in je eigen tempo, waarbij je gemiddeld een halve dag per week met de stof bezig bent. In de basisversie van deze online ondertitelopleiding staat zelfstudie centraal. We werken met korte fragmentjes en laten verschillende soorten programma’s aan bod komen: films, documentaires, interviews, enz. Bij elk deel krijg je minstens één video waarmee je kunt oefenen. Ook krijg je zolang de cursus loopt elke week een persoonlijke mail met extra tips, achtergrondinformatie en ondertitelnieuwtjes.

Extra ondersteuning

Vanaf de volgende editie is er een optie waarbij je meer feedback krijgt en er extra contactmomenten zijn. Op de website kun je de twee versies vergelijken. De opleiding gaat op maandag 16 mei opnieuw van start.

 

Een vijfsterren Google-review van Tine met de tekst: “E-cursus ‘Ondertitelen’ gevolgd en ondertussen succesvol aan de slag in bijberoep als ondertitelaar – geslaagde cursus dus!”. En onze reactie: "Dat is heel fijn om te lezen, Tine. Veel succes nog!"

“E-cursus ‘Ondertitelen’ gevolgd en ondertussen succesvol aan de slag in bijberoep als ondertitelaar – geslaagde cursus dus!”
Deze mooie review kregen we van een deelnemer aan onze e-cursus Ondertitelen. 🎉

 

Workshop ‘Audiobeschrijven voor film en tv’ (19 mei)

Seizoen 16 van Flikken Maastricht zit er weer op. Ook wie blind of slechtziend is, hoefde niks te missen dankzij (de door ons geschreven) audiodescriptie. Wil je weten hoe het schrijven van zo’n audiodescriptie in z’n werk gaat? In onze eendaagse workshop vertellen we je er alles over en kun je uittesten of het vak je ligt. 👇

Op donderdag 19 mei organiseren we de audiodescriptie-workshop in Maastricht. Er is gratis parkeergelegenheid voor de deur en we zijn bereikbaar met het openbaar vervoer (bushalte Gouvernement).

Wat leer je in deze opleiding?

  • Wat audiodescriptie precies is en voor wie het bedoeld is. En die doelgroep is groter dan je denkt!
  • Hoe de workflow eruitziet en wat de rol van de audiobeschrijver is.
  • Welke richtlijnen wij als professionele audiobeschrijvers volgen.
  • Hoe je je beschrijvingen heel nauwkeurig kunt timen in de software van Wincaps: https://broadstream.com/products/wincaps/wincaps-trial/. Voor de workshop kun je de gratis proefversie downloaden die 7 dagen geldig blijft, daarna kun je via ons met korting een licentie huren.
  • Hoe je je eigen beschrijvingen en die van anderen het best nakijkt om zo te komen tot een studioklaar script.

Aan het eind van de dag heb je je eerste, korte audiodescriptie bij een door ons gekozen video gemaakt. Als extraatje mag je je videobeschrijving achteraf doorsturen. Wij kijken die dan na en bezorgen je individuele feedback zodat je precies weet waar je nog op moet letten.

Tot slot krijg je een handboek mee naar huis waarin je de belangrijkste theorie terugvindt en een handig stappenplan om toe te passen als je later aan opdrachten werkt.

Voor de workshop ‘Audiodescriptie schrijven voor film en tv’ krijg je 6 PE-punten als je bent aangesloten bij Bureau Wbtv.

Meer informatie over deze opleiding vind je op de website.

 

Het handboek bij de e-cursus Ondertitelen op een houten bijzettafeltje

Wist je dat je bij de meeste opleidingen die we geven een uitgebreid handboek mee naar huis krijgt? Daarin vind je de belangrijkste theorie terug en allerlei praktische tips en weetjes. 👀

Leer ondertitelen voor social media (20 mei)

Zoek je een manier om snel en eenvoudig je video’s te ondertitelen? In onze workshop van een halve dag krijg je onze beste ondertiteltips en leer je werken met een handige online ondertiteltool.

Op vrijdag 20 mei organiseren we de ondertitelworkshop in Maastricht. Er is gratis parkeergelegenheid voor de deur en we zijn bereikbaar met het openbaar vervoer (bushalte Gouvernement).

Wat leer je in deze opleiding?

  • Hoe je je video’s toegankelijk maakt door ondertiteling toe te voegen. Dat is belangrijk, want hoe meer mensen je video’s kunnen volgen, hoe groter het bereik!
  • Wat het onderscheid is tussen ondersteunende ondertitels en ondertitels voor doven en slechthorenden.
  • Hoe je heel eenvoudig ondertitels maakt met de gratis Subtitle Editor van HappyScribe (aff.).
  • Welke richtlijnen wij als professionele ondertitelaars volgen.
  • Hoe je je ondertitels publiceert op YouTube, Facebook, LinkedIn, Instagram…

Als extraatje krijg je een beknopt overzicht van de andere functies die de tool biedt, zoals het uitschrijven van transcripties en het inbranden van je ondertitels in een nieuwe video.

Tot slot krijg je ook hier een handboek mee naar huis waarin je de belangrijkste theorie terugvindt en een handig stappenplan om in de praktijk toe te passen.

Voor de workshop Ondertitelen krijg je 3 PE-punten als je bent aangesloten bij Bureau Wbtv.
Ben je aangesloten bij Stichting RTGS? Dan krijg je 0,3 nascholingspunten voor deze opleiding.

Meer weten? Neem dan een kijkje op de website.

gepubliceerd op 14 april 2022

OPEN Forum en Unlimited! 3 – Een verslag

Op donderdag 10 en vrijdag 11 februari organiseerde expertisecentrum OPEN twee online congressen. Allereerst was er het OPEN Forum op donderdag. Daarna volgde de derde editie van Unlimited! op vrijdag. Beide evenementen vonden volledig online plaats.

OPEN Forum

Het eerste evenement was het OPEN Forum op donderdag. De dag begon met presentaties van drie sponsors: OOONA, Limecraft en Earcatch. Mereijn van der Heijden en Ellen Schut vertelden over hun plannen met de bekende Earcatch-app. Tot nu toe wordt de app gebruikt voor audiodescriptie bij film en tv, maar dit voorjaar komt daar verandering in. Dan lanceren ze de app voor theatervoorstellingen. Al zal het voorlopig vooral om grote theaterproducties zoals musicals gaan.

Daarna was het tijd voor de eerste parallelsessie. Ik volgde sessie 1, waarin de presentatie van Giulia Calà over de toegankelijkheidsinspanningen van de stad Brussel meteen een belletje deed rinkelen. Ze vermeldde namelijk ook de blind dates van de Brusselse Museumraad. Dat is een project waarvoor ik zelf nog vrijwillige beeldenfluisteraars heb opgeleid én waar ik een presentatie over heb gehouden tijdens het ARSAD-congres in Barcelona in 2015: https://www.nevero.be/presentatie-op-het-arsad-congres/.

Na de middagpauze volgde ik sessie 4, waarin Alain Cloet zijn bedrijf PictureLive voorstelde aan het publiek. Tot mijn grote plezier vertelde Alain ook over de toegankelijke audiogids voor de Hofkamer waar we afgelopen zomer samen aan hebben gewerkt. Meer info over dat project lees je hier: https://www.nevero.be/de-hofkamer-in-antwerpen-voor-iedereen-toegankelijk/.

We sloten de dag af met een panelgesprek waarin ook gebruikers van toegankelijkheidsoplossingen aan het woord kwamen. Wat me daarvan bijblijft, was de vaststelling dat toegankelijkheid al te vaak wordt gezien als een soort ‘gunst’ die wordt geleverd waar gebruikers verder niet bij betrokken zijn. Dat is iets wat mij als audiobeschrijver ook wel bezighoudt en soms zelfs dwarszit. Nog meer samenwerken met doelgroepen was de belangrijkste boodschap die ik uit het panelgesprek heb onthouden.

Een slide waarop de middagpauze wordt aangekondigd met daarboven de logo’s van de sponsors en instellingen die hebben meegewerkt aan het evenement.

Het pauzebeeld tijdens het OPEN Forum

Unlimited!

Op vrijdag stond alweer de derde editie van Unlimited! op het programma. Tijdens de allereerste editie van dit congres was Nevero een van de hoofdsponsors en gaf ik een presentatie over Buitenbeenpop en onze live-audiodescriptie bij dat festival. Meer daarover lees je in dit blogartikel: https://www.nevero.be/presentatie-op-het-unlimited-symposium/.

Ook in deze editie was er veel aandacht voor audiodescriptie. Dat begon ’s ochtends al bij de keynote van Joselia Neves. Daarin stonden twee onderwerpen centraal: de allesbehalve traditionele aanpak voor een audiogids in Brazilië én de opleiding van voetbalcommentatoren voor de blindentribune in Qatar.

Audiobeschrijvers leren traditioneel dat ze ‘objectief’ moeten zijn in hun beschrijvingen. Maar het team achter de audiogids voor de tentoonstelling over het leven van Nise da Silveira in Rio de Janeiro heeft een radicaal andere aanpak toegepast. Na een traditionele inleiding kiezen ze ervoor om met meerdere stemmen en personages te werken om zo het verhaal te vertellen. Nise was een psychiater die haar cliënten (geen patiënten, aan die term had ze een hekel!) kunst liet maken als onderdeel van hun therapie. Gaandeweg leer je haar beter kennen door onder andere een scène op een politiebureau en een gesprek met een schoonmaker. Later komt er zelfs een nar aan te pas. Het klinkt allemaal behoorlijk eigenzinnig en dat is het in zekere zin ook, maar het team baseerde zich op elementen uit de tentoonstelling. Wat er verteld wordt, houdt dus wel degelijk steek.

Blindentribunes zijn in veel landen nog een heel recent fenomeen en Qatar is daar geen uitzondering op. Bij de opleiding van nieuwe commentatoren bleek dat trouwe voetbalfans vaak beter ‘scoorden’ dan ervaren tv-verslaggevers. Thomas Desmedt van Inter-Vlaanderen merkte op dat het resultaat vaak nóg beter wordt door commentatoren in duo te laten werken. Zo kan de ene commentator het verslag van de andere aanvullen.

De opvallende gevel van het Ohio Theatre met grote letters om optredens aan te kondigen en sfeervolle verlichting boven de ingang

De gevel van het Ohio Theatre uit 1928 
(een foto van David Mark via Pixabay)

En nog iets over audiodescriptie in het theater…

’s Middags stond er nog een keynote op het programma waarin Hannah Thompson ons uitdaagde om te denken in termen van ‘blindess gain’ in plaats van ‘sight loss’. Vrij vertaald: je verliest je zicht niet, maar wint aan blindheid. Net als het afsluitende panel van dag één deed het me beseffen dat er veel te winnen valt door meer te luisteren naar doelgroepen.

Ook dit congres had verschillende parallelsessies. Vooral sessie 4 sprong er wat mij betreft uit. We begonnen met een presentatie over het beschrijven van kungfu-scènes in samenspraak met de regisseur en scenarioschrijver van de film. Daarna ging het over de uitdagingen die komen kijken bij de audiodescriptie van een modeshow.

Maar het interessantst vond ik het verhaal van Joel Snyder. Hij pleitte ervoor om de audiobeschrijver bij theaterproducties te beschouwen als een volwaardig lid van de cast. Daardoor is het mogelijk om bij elke voorstelling live-AD aan te bieden zonder dat je als blinde of slechtziende eerst moet reserveren. Uiteraard deed dit me denken aan de presentatie van Mereijn een dag eerder over de uitrol van de Earcatch-app voor vooraf opgenomen theater-AD’s.

Mereijn en Joel willen exact hetzelfde, nl. dat je als blinde of slechtziende theaterliefhebber kunt gaan wanneer je wil. Elke methode heeft voor- en nadelen. Zo is het gebruik van een app vrijwel ‘onzichtbaar’ waardoor je als AD-gebruiker niet het idee hebt dat je in de kijker loopt. Maar zo’n app speelt altijd dezelfde beschrijvingen af en kan niet inspelen op onverwachte situaties tijdens de voorstelling. En natuurlijk is een app toch wat onpersoonlijker dan een stem die je live vertelt wat er gebeurt tijdens een show.

Twee jaar geleden schreef ik hier al een uitgebreid blogartikel over: https://www.nevero.be/naar-het-theater-met-audiodescriptie-via-een-app-of-tablet-goed-idee-of/. Fijn om te zien dat het nog altijd actueel is!

gepubliceerd op 18 februari 2022

Wat was die ‘irritante’ voice-over bij Undercover?

Zondagavond was er even paniek op Twitter omdat er iets misging met de vertalingen bij Undercover. Mensen ergerden zich aan de dubbingstem terwijl er tegelijkertijd ook vertalende ondertitels in beeld verschenen. ? Dus: wat was die ‘irritante’ voice-over bij Undercover?

Wat ik denk dat er aan de hand was, is dat er een versie met audio-subtitling is uitgezonden voor mensen die blind of slechtziend zijn én dat die versie gecombineerd is met de oorspronkelijke mix mét ondertiteling.

Twee politieagenten wandelen door de mist. Alleen het donkerblauwe uniform van de agenten met in witte letters het woord 'policija' op de rug is te onderscheiden.

Twee politieagenten lopen over een strand in de mist – afbeelding van shpoks via Pixabay

Bij audio-ondertiteling of audio-subtitling laat je eerst even de oorspronkelijke taal op de achtergrond horen, waarna er een (samengevatte) hoorbare vertaling volgt. Dat oorspronkelijke geluid is belangrijk omdat het helpt om de sprekers te identificeren. Maar daarna wordt het gedempt.

Het is dus geen dubbing of nasynchronisatie, want daarbij haal je het oorspronkelijke geluid helemaal weg en vervang je het door een vertaling die zo goed mogelijk de mondbewegingen van de acteurs volgt.

De uitzending van zondag 26 december op Eén was trouwens niet de versie met audiodescriptie, want verder waren er geen aanvullende beschrijvingen te horen. De audiobeschreven versie mét audio-ondertiteling werd uitgezonden op het Ketnet-kanaal. Beide versies staan ook op VRT NU. De VRT heeft inmiddels laten weten dat de correctie versie opnieuw wordt uitgezonden op woensdag 29 december om 22.35 uur. ?

De technische fout heeft ook heel wat kranten gehaald. Ik vind het jammer dat nergens werd uitgelegd wat er aan de hand was, want het was een mooie kans om het belang van audio-ondertiteling aan te tonen.

Wil je meer weten over audio-ondertiteling? Een tijdje terug was ik bij Studio Sonart waar we audio-subtitles opnamen voor het AfricaMuseum. In deze video leggen we uit hoe dat in z’n werk gaat. ?

gepubliceerd op 28-12-2021

 

HAN en 3Hz

Deze maand kun je op de VRT twee tv-reeksen volgen waar wij aan meewerken: het derde seizoen van de docureeks HAN, over een wildpark in de Ardennen, en de jongerenserie 3Hz. Bij de ene serie kwam een heuse schrijfbijbel van pas en de andere leidde tot een vergelijking met diamantslijpers. ?

HAN seizoen 3

Op zaterdag 16 oktober kon je de voorlopig laatste aflevering van het derde seizoen van de natuurdocureeks HAN bekijken op Eén. Op VRT NU staan alle afleveringen van dit seizoen over het wildpark van Han en de wereldberoemde grotten op het domein.

Ook voor deze reeks heb ik de vertalingen verzorgd (commentaarstem, ondertitels en beeldteksten) én de regie gedaan tijdens de inleessessies met Peter Cremers. We hebben er weer iets moois van gemaakt!

Het fijne aan deze serie en aan onze samenwerking is dat we allebei een perfectionistisch kantje hebben. Dat leidt er soms toe dat we zelfs in de opnamestudio nog aanpassingen doen aan de commentaartekst om het nóg beter te laten klinken. Eigenlijk is dat niet de bedoeling, en ik vertel klanten altijd dat we studioklare teksten aanleveren die je zo kunt laten inspreken. Maar soms kunnen we het toch niet laten. Of zoals Peter opmerkte: “Eigenlijk hadden wij diamantslijpers moeten worden”. ?

Wil je weten hoe het vertalen en ondertitelen van zo’n natuurdocumentaire in z’n werk gaat? Lees dan zeker dit artikel op mijn blog: https://www.nevero.be/zomerreeks-han-humans-animals-nature/.

Een groen landschap met in witte letters de tekst: stem Peter Cremers en vertaling Susanne Verberk

Beginbeeld uit de serie HAN met onze credits.

3Hz

De tweede reeks waar we aan hebben meegewerkt, is de jongerenserie 3Hz. In plaats van ondertitels en vertalingen hebben we voor deze reeks een deel van de audiodescriptie geschreven. Aangezien de afleveringen heel snel na elkaar binnenkwamen, is het schrijfwerk door twee partijen gedaan. Dat maakte het nog belangrijker om een goede schrijfbijbel te maken.

Als we aan een nieuwe tv-reeks beginnen, maken we binnen ons team vaste afspraken over hoe we bepaalde voorwerpen of locaties benoemen. Ook het uiterlijk van personages beschrijven we altijd op dezelfde manier, zodat een hoofdpersonage niet in één aflevering ‘donkerblond’ haar heeft en de volgende keer ‘lichtbruin’. Het document waarin we die afspraken vastleggen, wordt ook wel een ‘schrijfbijbel’ genoemd. In de video hieronder vertel ik je er meer over.

Naast een schrijfbijbel kreeg 3Hz ook een audiogids. Die kun je beluisteren via deze link – als je een VRT-profiel hebt.

We schrijven dus niet alleen audiogidsen voor musea. Audiogidsen bij tv-series worden speciaal gemaakt voor blinde en slechtziende kijkers als aanvulling op de audiodescriptie. In de audiodescriptie geven we de belangrijkste info mee die je nodig hebt om de serie te volgen, maar voor extra beschrijvingen en achtergrondinfo is doorgaans maar heel weinig plaats. In een audiogids kun je die aanvullende informatie wél kwijt. Het belangrijkste is dat je beschrijft hoe de personages en de belangrijkste locaties uit de reeks eruitzien. Hoe we dat aanpakken, lees je hier op mijn blog: https://www.nevero.be/hoe-schrijf-je-een-audiogids-bij-een-tv-serie/.

gepubliceerd op 27 oktober 2021

 

 

De Hofkamer in Antwerpen voor iedereen toegankelijk

De afgelopen tijd heb ik regelmatig video’s gedeeld waarin ik vertelde over een audiogids in Antwerpen waar we aan bezig waren. Zo legde ik uit dat we, als de eerste versie van de tekst klaar is, altijd een extra bezoek aan de locatie brengen om uit te testen of de beschrijvingen en (heel belangrijk!) de route-instructies wel kloppen. Die video kun je hieronder bekijken.

Toen het schrijfwerk voor de gids erop zat, is de tekst goedgekeurd door de klant. Daarna volgden de studio-opnames en montage waarna de audiotour in de Erfgoed-app toegevoegd kon worden.

Lancering tijdens Open Monumentendag

Op 12 september 2021, tijdens Open Monumentendag, werd de audiogids officieel gelanceerd. Herita, dat Open Monumentendag organiseert in Vlaanderen, zet dit jaar toegankelijkheid centraal en moedigt erfgoedlocaties aan om te onderzoeken hoe ze iedereen kunnen verwelkomen. Natuurlijk geven ze graag zelf het goede voorbeeld door de Hofkamer in Antwerpen toegankelijk te maken voor personen met een fysieke, auditieve, visuele en mentale beperking.

De Hofkamer is een prachtig gebouw in de tuin van huis Den Wolsack, waar erfgoedorganisatie Herita gevestigd is. Het gebouw werd onlangs gerestaureerd en de pronk- en ontvangstzaal uit 1772 schittert weer als in haar glorietijd. Met het gebouw wilde de bouwheer, François Adrien Van den Bogaert, op alle mogelijke manieren indruk maken op zijn zakenrelaties. Je vindt er een uniek ‘boekentoilet’ en een enorme plafondschildering van de goden op de Olympusberg.

Een detail van de witmarmeren schouw of schoorsteenmantel in de Hofkamer. Als je goed kijkt, merk je dat de schouw door lijkt te lopen in het plafond. De techniek die de schilder daarvoor gebruikt heeft, heet quadratura. Hoe het precies in z’n werk gaat, hoor je in de audiogids. En om het allemaal nóg duidelijker te maken, komt de schouw ook aan bod in een van de PictureLives die bezoekers mogen aftasten.

De Hofkamer was tijdens Open Monumentendag toegankelijk voor rolstoelgebruikers en er was ook een mobiel toilet voor rolstoelgebruikers. Voor personen met een auditieve handicap is er een rondleiding in gebarentaal via videofragmenten. Ook die rondleiding werd die dag gelanceerd en je kunt de tour met de FARO Erfgoed-app volgen. En voor wie niet (goed) ziet, zijn er als aanvulling op de audiogids PictureLive-voelplaten met audiodescriptie.

Onze bijdrage

Wij hebben meegewerkt aan het toegankelijk maken van de Hofkamer door de teksten voor de audiogids uit te werken. Daarnaast hebben we meegedacht over de inhoud en het parcours van de rondleiding én de PictureLives. Een PictureLive is een afbeelding waaraan extra reliëf is toegevoegd en een beschrijving. Daarin vertellen we wat er op de voelplaat is afgebeeld en we leggen uit hoe je de afbeeldingen het best kunt aftasten. Om die aanvullende beschrijvingen en instructies te beluisteren, hou je gewoon je smartphone bij de afbeelding.

Het bedenken en verder uitwerken van zo’n audiogids neemt wel wat tijd in beslag. Tussen ons eerste bezoek aan de locatie begin juni en de lancering op Open Monumentendag op 12 september zitten ruim drie maanden.

Heb je zelf een project waarvoor je een audiogids wil laten maken of wil je meer te weten komen over de mogelijkheden om met PictureLives te werken? Neem dan zeker contact met ons op.

Voor meer info over de Hofkamer kun je terecht op deze website: https://www.openmonumenten.be/monumenten/den-wolsack-en-de-hofkamer.

gepubliceerd op 24 september 2021

Flikken Maastricht gaat nog zeker drie jaar door

Goed nieuws: Flikken Maastricht, de langstlopende Nederlandse dramaserie, gaat nog zeker drie jaar door! De opnames van het zestiende seizoen gaan in september van start. Begin 2022 komen de eerste afleveringen van het nieuwe seizoen op tv (op de NPO).

De reeks is niet alleen in Nederland populair. Ook op de VRT is Flikken Maastricht te zien. Momenteel staat seizoen 13 op VRT NU. Je kunt de afleveringen bekijken tot dinsdag 7 september.

Flikken Maastricht krijgt sinds het twaalfde seizoen audiodescriptie via Earcatch. Daarmee is de reeks ook goed te volgen voor wie niet (goed) ziet. Als je de reeks op de VRT volgt, kun je op VRT NU ook voor ‘open’ audiodescriptie kiezen. Mocht je je afvragen hoe het ook alweer zat met ‘open’ en ‘gesloten’ audiodescriptie of AD: ‘open’ audiodescriptie kun je niet afzetten als kijker. Iedereen krijgt de AD te horen. Bij ‘gesloten’ audiodescriptie moet je de AD zelf activeren als je er gebruik van wilt maken.

Open vs. gesloten

De termen ‘open’ en ‘gesloten’ komen uit de ondertitelsector: ‘open’ ondertitels zijn bijvoorbeeld de standaard witte ondertitels met de vertaling van dialogen in vreemde talen. ‘Gesloten’ ondertitels zijn de ondertitels voor doven en slechthorenden die je via Teletekst activeert.

Op VRT NU staat de reeks twee keer: een keer met en een keer zonder AD. De NPO heeft maar één versie. Daar kun je de AD alleen beluisteren via de Earcatch-app. Dat is dus een vorm van ‘gesloten’ AD.

Geen filter of ander effect op deze foto: het bruingrijze laagje op de planten op de voorgrond is slib dat is achtergebleven na de overstromingen van vorige maand. Dit is in Maastricht, bij het Gouvernement, dat recht tegenover onze Nederlandse vestiging ligt. 

Wij schrijven (in onze Nederlandse vestiging) de audiodescriptie voor Flikken Maastricht. Wat de reeks voor ons extra leuk maakt om te beschrijven, is dat er zo veel herkenbare beelden van Maastricht in voorkomen. De verhalen spelen zich soms letterlijk bij ons voor de deur af.

Meer info op: https://www.avrotros.nl/flikkenmaastricht/gemist/detail/drie-nieuwe-seizoenen-van-de-politieserie-flikken-maastricht/.

gepubliceerd op 5 augustus 2021

Gruuthusemuseum valt in de prijzen op EMYA-awards

 

Op 6 mei werden de European Museum of the Year Awards (EMYA’s) uitgereikt. De EMYA’s worden jaarlijks georganiseerd door het Europese Museumforum. Ze worden gezien als de Oscars van de museumwereld.

Het Gruuthusemuseum in Brugge kreeg de ‘Portimão Museum Prize – Europe’s Most Welcoming Museum 2021′. Deze prijs werd voor het eerst uitgereikt in 2019 en bekroont een museum waar alle bezoekers zich welkom voelen. Het Gruuthusemuseum, dat in 2019 na vijf jaar restauratie weer openging voor bezoekers, werd verkozen uit een lijst van 27 genomineerden voor 2021.

Op de (Engelse) website lezen we om te beginnen lovende woorden over de renovatie. De vertalingen hierna zijn van mijn hand. “Dankzij de hoge kwaliteit van de renovatie is het museum een volledig toegankelijke erfgoedlocatie geworden waar iedereen welkom is. Aan alle mogelijke behoeften van de bezoekers is gedacht.”

Ook de inspanningen om het museum en de omgeving toegankelijk te maken vallen in de smaak. “Voor bezoekers met een visuele beperking zijn er uitstekende voelstations in alle zalen en audiogidsen met visuele beschrijvingen voor het hele gebouw. Wie doof of slechthorend is, krijgt een tablet met uitleg in Vlaamse gebarentaal en International Sign Language. Ook zijn er maquettes van het gebouw en replica’s van voorwerpen die je kunt aftasten.”

De maquette is in witte kunststof uitgevoerd en staat op een lage, donkere tafel. In de schuin aflopende rand van de tafel staat in goudkleurige letters de leuze van het museum: Plus est en vous. Het portret op de achtergrond toont een vijftiger of zestiger met een bidsnoer in zijn handen.

Een maquette van het Gruuthusepaleis en de hoge toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk ernaast. Op de achtergrond een portret van Lodewijk van Gruuthuse, bouwheer van het Bourgondische stadspaleis uit de 15de eeuw.

Wij zijn natuurlijk erg blij voor het Gruuthusemuseum en stiekem zijn we ook wel trots dat we ons steentje hebben kunnen bijdragen aan dit mooie project. De audiodescriptie-teksten zijn immers van onze hand. Toen we aan de opdracht bezig waren, schreef ik er al het volgende over op mijn blog: “In het vernieuwde museum vind je 13 voelstations waar je allerlei voorwerpen kunt aftasten: een maquette van het gebouw, staaltjes van materialen en stoffen, eeuwenoude voorwerpen en replica’s daarvan, enzovoort. Vooral kinderen raken graag dingen aan, maar de voelstations verbeteren de beleving van alle bezoekers. Daarnaast is er ook een geurstation. Natuurlijk zijn de voel- en geurelementen ook heel geschikt voor mensen die niet (goed) zien, vandaar dat we er extra aandacht aan besteden in de beschrijvende audiogids voor blinden en slechtzienden.”

De klant noemde de EMYA “een mooie pluim op mijn hoed”. Ja, wij hebben lieve klanten. ??

gepubliceerd op 2 juni 2021

 

Dertigers ‘bingen’ met audiodescriptie

Op maandag 5 april was het eindelijk zover: toen begon het derde seizoen van Dertigers op de VRT! Ook dit seizoen krijgt audiodescriptie voor wie niet (goed) ziet. In de eerste week dat de reeks liep, besloot ik op social media wat leuke weetjes te delen over de door ons geschreven audiodescriptie.

Wist je bijvoorbeeld…

…dat we bij elk seizoen een audiogids maken?

Zo’n audiogids is een gesproken inleiding waarin je kennismaakt met de belangrijkste personages en locaties in de reeks. Bij een nieuw seizoen krijgt de audiogids een update met o.a. het uiterlijk van nieuwe personages. Ook leggen we kort uit welke evoluties er zijn bij oude bekenden uit de reeks. En tot slot vertellen we wat over nieuwe woningen van personages.

Om de audiogids wat levendiger te maken, voegen we quotes toe uit de serie. Die quotes helpen de kijker ook om belangrijke stemmen te herkennen. Een goede quote moet aan een aantal voorwaarden voldoen: zo mag het fragment niet te lang zijn, maar ook niet te kort. In dit blogartikel lees je meer over audiogidsen bij tv-series: https://www.nevero.be/hoe-schrijf-je-een-audiogids-bij-een-tv-serie/.

 

…dat er een hoorbare aftelklok is?

Als je Dertigers volgt op het derde kanaal (het Ketnet-kanaal), zul je merken dat er voor de aflevering begint een aftelklok of aftelsequentie te horen is.

Die aftelsequentie hebben we aangepast aan het nieuwe seizoen. Zes minuten voor Dertigers begint, hoor je: “Dadelijk, over 6 minuten, begint hier een aflevering van het derde seizoen van Dertigers met audiodescriptie”. Zo tellen we af tot de start van het programma.

Elke minuut krijg je wat achtergrondinformatie met een passende quote én muziek uit de serie. We vertellen iets over de verhaallijn of beschrijven een of meer personages. En we tellen af tot je hoort: “Tijd voor een nieuwe aflevering van Dertigers met audiodescriptie.”

 

…hoeveel mensen er eigenlijk aan zo’n audiodescriptie meeschrijven?

Voor Dertigers werken we met een kernteam van twee schrijvers die elkaars werk nakijken: Priscilla en Susanne. Leuk weetje: Priscilla woont in Antwerpen en kent vrijwel alle locaties die in beeld komen. Dat is handig, want die vermelden we ook. ?

Als we klaar zijn, wordt onze tekst nagekeken door de stemregisseur (die de audiodescriptie-opnames begeleidt) én een eindredacteur. De laatste persoon die de audiodescriptie checkt, is de inlezer. Om ervoor te zorgen dat de opnames vlot verlopen en dat de teksten zeker passen tussen de dialogen, lezen wij onze scripts altijd hardop mee terwijl de video loopt.

Audiodescriptie-schrijven gebeurt niet in Word of een ander tekstverwerkingsprogramma, maar in speciale software. Zelf ben ik een fan van Wincaps Q4. Dat is eigenlijk een ondertitelprogramma, maar het werkt ook heel fijn voor audiodescriptie.

De beginscène van Dertigers seizoen 3 aflevering 1 in de audiodescriptie-software. Elk ‘vrij’ blokje tussen de dialogen wordt zorgvuldig getimed en waar nodig, voegen wij een beschrijving toe.

De eerste scène van seizoen 3 van Dertigers in de audiodescriptie-software. Links de video en rechts de tekst in kleine blokjes die tussen de dialogen passen.


…dat seizoen 3 het eerste seizoen van de reeks is dat al meteen volledig mét audiodescriptie (AD) beschikbaar is op VRT NU?

Tot nu toe konden AD-gebruikers de reeks dus niet bingewatchen met audiodescriptie. Om daar iets aan te doen, moest de audiodescriptie bij alle 24 afleveringen eind maart volledig klaar zijn. We hebben er dus een aantal intensieve weken op zitten: schrijfwerk, nalezen, opnames, montage, …

Of het door de extra audiodescriptie-fans komt, weet ik niet, maar op 7 april meldde VRT NU dat het kijkrecord was gebroken met maar liefst 686.288 gestarte video’s, waarvan de helft van Dertigers!

En een grappig weetje om af te sluiten: op Facebook vroeg iemand zich af waarom er een vrouw was die “elke stap of beweging” bespreekt. ? Dát is dus de audiodescriptie en nu de hele reeks met én zonder AD op VRT NU staat, moet je wel even opletten welke versie je kiest.

De afleveringen met audiodescriptie vind je hier: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/dertigers–met-audiodescriptie-/3/dertigers–met-audiodescriptie–s3a1/. Je kunt ze nog bekijken tot 31 augustus. Veel plezier ermee!

gepubliceerd op 6 mei 2021

Nieuw op VRT NU: Fear on the Savannah (en nog veel meer)

Meer dan twintig jaar geleden maakte ik mijn eerste commentaarvertaling bij een natuurdocumentaire en nee, ik ben het nog lang niet beu!

‘Commentaarvertalen’ is een vorm van audiovisuele vertaling waarbij je de tekst van de ‘onzichtbare’ verteller in een programma vertaalt. Deze tekst wordt vervolgens opnieuw ingelezen in de studio. Veel commentaarvertalers beginnen als ondertitelaar en krijgen na verloop van tijd de vraag of ze een programma willen vertalen waar ook een commentaarstem in zit. Zelf ben ik ook zo begonnen. Eigenlijk is het ook logisch, want het vertaalwerk wordt altijd door een en dezelfde persoon gedaan. Het is dus niet zo dat één iemand de interviews ondertitelt en dat iemand anders de voice-over vertaalt.

Op mijn blog schrijf ik regelmatig over deze bijzondere vertaalvorm, zie https://www.nevero.be/commentaarvertalen-deel-1/ en https://www.nevero.be/commentaarvertalen-deel-2/.

Op dinsdag 30 maart kon je rond 16.00 uur kijken naar Fear on the Savannah op Eén. De docu is nog tot donderdag 29 april te zien op VRT NU. Wat dit programma zo leuk maakte om te vertalen, is dat het eens niet gaat over: welke dieren leven waar en wat eten ze zoal? Maar dat de documentairemakers uitgaan van een emotie die alle dieren gemeen hebben: angst. Wat zorgt ervoor dat het ene dier wegvlucht bij gevaar en het andere dier in de aanval gaat? En hoe gaan dieren in het algemeen met angst om? Heel leerrijk allemaal, ook voor mij als vertaler.

 

Een hyena ligt lekker in het zonnetje. Hij heeft wel wat weg van een hond, met z’n donkere snoet en z’n lichtbruine vacht. Alleen heeft hij ronde oren en donkere stippen op z’n vacht, die doen denken aan schaduwvlekken.

Een hyena op de Afrikaanse savanne. De gevlekte hyena is een roofdier dat op veel plekken ten zuiden van de Sahara te vinden is. Afbeelding van Taryn Scholtz via Pixabay

Bij zo’n natuurdocumentaire komt natuurlijk heel wat opzoekwerk kijken. Vorig jaar, toen ik aan een andere documentaire bezig was, heb ik daar een video over gemaakt. De video heet ‘Opzoekwerk bij vertalend ondertitelen’ en ik gebruik een uitgebreide versie ervan voor mijn e-cursus Ondertitelen.

 

En verder…

De komende tijd zul je op VRT NU wel vaker programma’s tegenkomen waar ik (al dan niet samen met mijn collega’s) aan gewerkt heb. Zo is op maandag 5 april op Eén het derde seizoen van Dertigers gestart, waarvoor wij de audiodescriptie hebben geschreven. En vanaf zondag 11 april kun je op Eén elke week kijken naar het dertiende seizoen van de Nederlandse reeks Flikken Maastricht. Voor het eerst zal de VRT deze reeks ook met audiodescriptie aanbieden en ook die audiodescriptie is van onze hand. Voor Dertigers én voor Flikken Maastricht geldt dat je alle afleveringen meteen kunt bekijken via VRT NU. Bingewatchen maar!

gepubliceerd op 8 april 2021