Audiovisuele vertaling – Audiodescriptie | Nevero

Bij Nevero maken we audiovisuele projecten toegankelijk voor anderstaligen of mensen met een visuele of auditieve beperking.

Het vertalen van rushes

De maand maart 2019 eindigde voor ons met een groot ondertitelproject waarbij we ‘rushes’ vertaalden. Rushes zijn ruwe filmopnames die nog verder verwerkt moeten worden. In dit geval ging het om opnames van interviews, waarbij de geïnterviewden bijvoorbeeld verschillende keren op dezelfde vraag antwoordden of dezelfde mededeling op verschillende manieren onder woorden brachten. Vervolgens worden uit die opnames de beste stukjes geselecteerd en in een nieuwe montage geplaatst.

De reden dat ons gevraagd werd om de rushes van de interviews te ondertitelen, was dat de persoon die de uiteindelijke selectie maakt, de taal van de geïnterviewden niet machtig is. Hij kan dus niet enkel aan de hand van de videobeelden beoordelen welke stukjes interessant zijn en wat weggelaten kan worden. Het kan dus best dat uit de anderhalf uur die wij vertaald hebben slechts twintig minuten behouden blijven.

Je zou misschien denken dat het saai is om verschillende keren dezelfde boodschap te ondertitelen, maar ik vind het juist interessant om te zien hoe de meeste mensen in het begin wat onwennig reageren en naarmate het interview verder gaat, ineens de camera lijken te vergeten en vol passie vertellen over wat hen bezighoudt.

Een vrouw wordt gefilmd terwijl ze een interview geeft.

Een vrouw wordt gefilmd terwijl ze een interview geeft.

Het komt trouwens niet zo vaak voor dat we rushes ondertitelen. Meestal krijgen we de afgewerkte montage en als we al op een voorlopige versie werken, dan gaat het om relatief kleine aanpassingen achteraf zoals kleureffecten in een bioscoopfilm of logo’s die worden toegevoegd in een bedrijfsfilm. Over het werken met voorlopig materiaal en de gevolgen daarvan voor de audiovisueel vertaler lees je meer in dit blogbericht: https://www.nevero.be/werken-met-voorlopig-materiaal/.

Juist doordat het zo weinig gebeurt, is het leuk om eens een stapje vroeger in het productieproces betrokken te zijn!

gepubliceerd op 5 april 2019

Voor de tweede keer live-audiodescriptie bij 40-45

Op zondag 24/02 was ik (Susanne) voor de tweede keer de vertelstem voor 200 blinde en slechtziende musicalliefhebbers en begeleiders tijdens de spektakelmusical 40-45. Ook deze keer was onze tribune volledig uitverkocht.

Hoewel het ‘live-audiobeschrijving’ heet, is het niet zo dat ik zomaar wat zit te improviseren. Al enkele weken voor de eerste audiobeschreven voorstelling op 2 december 2018, ging ik samen met een collega de musical voor een eerste keer bekijken en kreeg ik het scenario en enkele video- en geluidsopnames om mij zo goed mogelijk voor te bereiden. Zo schreef ik een volledig uitgewerkt script met daarin de teksten van de acteurs, de liedteksten én alle info over wat er op en rond het podium te zien was. Daartussen kwamen dan mijn aanvullende beschrijvingen van visuele informatie die je nodig hebt om als blinde/slechtziende toeschouwer alles te kunnen volgen.

Een still uit de musical, waarbij de actie op het podium vanuit vier hoeken gefilmd wordt

Een still uit de musical, vanuit de vier gezichtspunten zoals in de regiekamer.

Oefenen maar!

Aangezien er ruim twee maanden tussen de eerste audiobeschreven voorstelling en de tweede zat, moest het script opnieuw gecheckt en ingeoefend worden met enkele recente opnames én organiseerden we een nieuwe ‘dry run’. Daarbij doen we de volledige audiodescriptie zonder publiek. Vooral de timing is hierbij belangrijk. Bovendien zijn er intussen verschillende castwissels geweest en ook daar moeten wij rekening mee houden. Elke acteur legt immers andere accenten in de teksten. Net als tijdens de echte voorstelling krijgen wij bij de ‘dry run’ de beelden te zien op een scherm dat in vier stukken is verdeeld zodat wij de acties op het speelvlak vanuit verschillende standpunten kunnen volgen.

 

Spektakel verzekerd

Nu is 40-45 niet voor niets een spektakelmusical en dat moest ook blijken uit de audiodescriptie (AD). Een hele uitdaging zijn de rijdende tribunes. Anders dan bij veel andere musicals, zit je bij 40-45 als toeschouwer niet altijd op een afstandje naar de acties op een podium te kijken. Doordat de tribunes rijden, verandert je gezichtspunt voortdurend, en natuurlijk moet de audiobeschrijver daar rekening mee houden. Bovendien staan de tribunes soms zo opgesteld dat je als toeschouwer letterlijk deel uitmaakt van de actie.

En net als bij andere live-evenementen, worden ook de andere zintuigen niet vergeten in de beschrijvingen. Ik wil niet te veel verklappen voor de mensen die nog naar 40-45 gaan, dus verwijs ik naar twee andere evenement waarvoor we al verschillende keren de live-audiodescriptie hebben verzorgd. Om te beginnen de Gouden Boomstoet in Brugge: https://www.nevero.be/live-audiodescriptie-tijdens-de-gouden-boomstoet/. Tijdens die stoet komt er op een gegeven moment een vuurspuwende draak voorbij, en de geur van de rook is iets wat we op de een of andere manier moeten verduidelijken in de beschrijvingen. En tijdens het Buitenbeenpop-festival gaan er regelmatig confettikanonnen af: https://www.nevero.be/live-audiodescriptie-op-buitenbeenpop/. Ook die info geven we mee in de audiodescriptie zodat de mensen weten waarom ze ineens allerlei slingers over zich heen krijgen…

 

Enthousiaste fans + extra voorstelling

Ook deze keer kregen we na afloop mooie feedback van een enthousiaste AD-gebruiker:

Ik ben vandaag geweest. Zelfs met een kleine technische onderbreking ving Susanne Verberk dit heel goed en rustig op. Alles wat er gebeurde tijdens de onderbreking liet ze ons weten. En zodra het verhaal verder ging, nam ze de draad schitterend op alsof er nooit een onderbreking geweest is. Ook door trager, sneller praten, intonatie, klank, stemgeluid liet ze ons de emotie voelen die al aanwezig was door de sfeer, muziek, geluiden of momentopname tijdens een scène. (…) Dank aan Studio 100, Lesley, Susanne, VeBeS en alle vrijwilligers die hieraan mee hebben gewerkt en zich hebben ingezet om dit mogelijk te maken.

Op 26 mei komt er een volgende voorstelling met audiodescriptie, maar ook deze tribune is al volledig uitverkocht…

 

gepubliceerd op 6 maart 2019

Dertigers met audiodescriptie

Op maandag 7 januari ging de nieuwe Vlaamse fictiereeks Dertigers van start op Eén. Zes weken lang kun je van maandag tot en met donderdag kijken naar het lief en leed van zes vrienden. Wij schreven mee aan de audiodescriptie bij de reeks.

Wat Dertigers zo bijzonder maakt, is dat de VRT ervoor gekozen heeft om alle 24 afleveringen meteen integraal beschikbaar te maken op VRT NU en op het YouTube-kanaal van Eén. Bovendien is de reeks voorzien van audiodescriptie, zodat ook wie blind of slechtziend is niks hoeft te missen. Om de serie nóg toegankelijker te maken, is er een online audiogids waarin je meer te weten komt over de personages, hun woningen, de rolverdeling én het verhaal op zich.

De videoclip bij What A Beautiful Day van de Levellers, de openingstune van de serie

Al na de eerste afleveringen bleek dat de reeks boven verwachtingen scoorde, met uitschieters tot bijna 750.000 kijkers. Het duurde dan ook niet lang voordat de VRT een tweede seizoen bestelde. Het spreekt voor zich dat ze voor de audiobeschrijvingen weer bij ons terechtkunnen.

Ook de audiodescriptie bleek heel erg in de smaak te vallen, niet alleen bij de doelgroep, maar ook bij Wim De Smet, de scenarist en regisseur van de serie, die ons via Twitter het volgende compliment stuurde: “En top gedaan de audiodescriptie. Petje af!”

Alleen merkten we wel dat het werken aan zo’n tv-serie z’n sporen begint na te laten… Zelf heb ik (Susanne) in de periode dat we aan Dertigers werkten een klant Pieter genoemd (naar het personage uit de serie) en Vera’s katten heetten in november en december ineens Hugo en Laura in plaats van Ludo en Lola. Inderdaad, toen waren we met Klem bezig.

gepubliceerd op 11 februari 2019

Spektakelmusical 40-45 met live-audiodescriptie

Op 7 oktober ging de langverwachte musical 40-45 in première. Na het succes van Daens en 14-18 gaat Studio 100 met deze productie nog een stapje verder. Zo is er een uniek concept uitgewerkt met rijdende tribunes en krijgt elke toeschouwer een hoofdtelefoon om de show nog intenser te kunnen ervaren. Bovendien bieden die hoofdtelefoons de mogelijkheid om audiodescriptie toe te voegen voor mensen die blind of slechtziend zijn.

Begin juli waren we een eerste keer te gast bij Studio 100 om het idee voor de audiobeschreven voorstellingen verder uit te werken en een aantal technische zaken te bespreken. VeBeS (de Vereniging van Blinden en Slechtzienden) was ook vanaf het begin betrokken bij het project en zorgt voor de verkoop van de kaarten.

Susanne in de foyer van het Pop-Up Theater in Puurs

Susanne vlak vóór de audiobeschreven voorstelling van 40-45

Op zondag 2 december was de eerste voorstelling van de spektakelmusical 40-45 met audiodescriptie. Zoals bij elk live-evenement zijn er altijd wel wat wijzigingen op het laatste moment, en hier bleek dat een aantal rollen door andere acteurs ingevuld zouden worden tijdens de eerste voorstelling van de dag. Vóór ik (Susanne) naar de zaal ging om onze groep welkom te heten, schreef ik nog gauw de aangepaste namen op voor m’n script (zie foto).

Daarna was het tijd om de regieruimte op te zoeken, waar ik een fijne werkplek had gekregen met een scherm waarop maar liefst vier camera’s het toneel filmden. Echt fijn om met zo’n superprofessioneel team samen te mogen werken!

Achteraf kregen we veel mooie complimentjes, ook van de technische crew die meegeluisterd had. Ook via social media kwamen er enthousiaste reacties van mensen die het spektakel gevolgd hadden, zoals dit bericht: “Waaaaaaaaw merci voor de voorstelling van 40-45 met audiodescriptie!!! (…) Mijn droom om deze musical volledig te beleven, is meer dan vervuld! Nog altijd onder de indruk.” Daar doen we het natuurlijk voor!

Voor herhaling vatbaar

In 2019 komen er nog meer audiobeschreven voorstellingen aan. Hoewel er 200 kaarten per voorstelling zijn, vliegen ze doorgaans binnen enkele dagen de deur uit. Om die reden willen we de plaatsen graag enkel toekennen aan blinde en slechtziende audiodescriptiegebruikers en hun begeleiders. Studenten en andere geïnteresseerden die meer willen leren over audiodescriptie vragen we vriendelijk om deze kaarten niet in te nemen.

Ben je blind of slechtziend en wil je graag een voorstelling van 40-45 bijwonen met audiodescriptie?
Geef ons dan een seintje.

gepubliceerd op 31 december 2018

Ondersteunende ondertitels vs. ondertitels voor doven en slechthorenden

Veruit de meeste aanvragen voor ondertiteling die wij krijgen, zijn niet voor vertalende ondertitels (bijvoorbeeld uit het Engels in het Nederlands), ook al zou je dat misschien denken. De meeste klanten willen ondertiteling in dezelfde taal als de oorspronkelijke video, ook wel ‘intralinguale ondertiteling’ genoemd. Wij onderscheiden twee soorten hierin, nl. ondersteunende ondertitels en ondertitels voor doven en slechthorenden.

Bij ondersteunende ondertiteling geven we alleen weer wat er gezegd wordt in de dialogen. Deze ondertitels zijn vaak voor iedereen zichtbaar (‘open ondertiteling’ heet dat ook wel). Een voorbeeld zijn de ondertitels die je vaak bij filmpjes op Facebook ziet. Ze zorgen ervoor dat je ook zonder dat het geluid aanstaat de boodschap kunt volgen.

Een video met ondersteunende ondertiteling

Bij ondertiteling voor doven en slechthorenden gaan we nog een stapje verder. Hierbij geven wij ook aan wie er aan het woord is wanneer dit niet direct blijkt uit de beelden (sprekeridentificaties) en maken we duidelijk welke muziek en belangrijke achtergrondgeluiden hoorbaar zijn. Dit zijn de ondertitels die je via Teletekst kunt oproepen als je tv-kijkt of die je met een speciale knop kunt activeren bij een webvideo. Bij die knop staat vaak CC, wat de afkorting is voor ‘closed captions’ ofwel ‘gesloten ondertiteling’.

Voor beide soorten ondertiteling geldt dat wij in principe op gehoor werken, al is een dialooglijst of scenario altijd handig als basis. Onze manier van ondertitelen houdt in dat de tekst vanaf het begin wordt ingedeeld in ondertitels (d.w.z. één of hooguit twee korte regels per tekstblokje) die in logische grammaticale eenheden zijn opgesplitst. Daarnaast verzorgen wij de timing of spotting van de ondertitels, waarbij we bepalen wanneer elke ondertitel precies in beeld komt en wanneer de ondertitel weer verdwijnt. Hierbij houden we rekening met de beschikbare tijd (m.a.w. hoe korter een blokje in beeld blijft, hoe minder tekst we gebruiken). Uiteraard doen we hiervoor een beroep op ervaren ondertitelaars. Tot slot volgt een grondige controle van de ondertitels door een tweede persoon (eindredactie). Hierbij letten we op eventuele afluisterfoutjes en controleren we ook de ondertitels op spelling en grammatica.

Overweegt u om uw (web)video’s te laten ondertitelen en twijfelt u welke vorm het beste is voor uw project? Neem dan zeker contact met ons op. Wij helpen u graag verder!

gepubliceerd op 27 juli 2018

Hoe eenzaam is de vertaler

Beginnende vertalers schrikken vaak terug voor de eenzaamheid van het beroep. Maar hoe eenzaam is de vertaler nu echt? Ik deel graag mijn ervaring én ik geef je tips om toch nog onder de mensen te komen.

Op dinsdag 17 april was ik te gast aan de Campus Brussel van de KU Leuven, waar ik lesgaf aan de laatstejaarsstudenten van de master vertalen. Tijdens mijn gastcollege gaf ik een inleiding over mediatoegankelijkheid en meer in het bijzonder audiodescriptie. Dit jaar kreeg ik tussendoor veel vragen van de studenten, waardoor we het ook hebben gehad over het vertalen van documentaires, het werk van een stemregisseur en wat fansubs eigenlijk zijn. Een vraag die ik deze keer niet heb gehad, maar die ik soms wel krijg, is of het werken als vertaler/ondertitelaar/audiobeschrijver niet eenzaam is.

Als je in loondienst werkt, valt het met die eenzaamheid meestal wel mee omdat je dan vaak collega’s hebt die je elke dag ziet. Wie overweegt om als freelancer aan de slag te gaan, moet er wel rekening mee houden dat je, als je van thuis uit werkt, vaak alleen bent. Aan de ene kant betekent dat dat je in alle rust en stilte kunt doorwerken, maar aan de andere kant kan het soms ook té rustig worden…

Gelukkig zijn er mogelijkheden genoeg om aan de eenzaamheid te ontsnappen. Zo werk ik zelf een of meer dagen per week in een coworkingplek waar regelmatig activiteiten georganiseerd worden tijdens én na de werkuren. Op die manier kom je makkelijk met andere mensen in contact. Daarnaast zijn er ook online een aantal initiatieven waar je van gedachten kunt wisselen met collega’s. Voor vertalers is bijvoorbeeld de Facebook-groep GentVertaalt een echte aanrader.

Al bij al is het leven als audiovisueel vertaler dus lang niet zo eenzaam als je misschien denkt!

Affiche_tentoonstelling_Fernand_Léger_centraal_station_Brussel

Een affiche voor een tentoonstelling over Fernand Léger in het centraal station in Brussel.

Tijdens mijn wandeling door Brussel voor het gastcollege viel mijn oog op een affiche voor een tentoonstelling over Fernand Léger. De afbeelding kwam mij wel erg bekend voor en dat was niet zo vreemd, want een van de deelnemers aan mijn e-cursus had uitgerekend dat beeld gekozen om te beschrijven voor haar eindopdracht. En zo kwamen twee lesopdrachten ineens heel mooi samen.

gepubliceerd op 8 mei 2018

Vera’s stage bij Nevero

Tussen half februari en half april hadden we een stagiaire in huis. Hieronder beschrijft ze hoe ze haar vertaalstage bij Nevero heeft ervaren.

Als laatstejaarsstudente aan de Vertaalacademie in Maastricht was ik na het maken van honderden vertalingen op zoek naar een stageplek waar ik voor twee maanden nieuwe uitdagingen aan kon gaan. Zo kwam ik terecht bij Nevero. Hier zou een vak waar ik tijdens de opleiding nog niks over geleerd had centraal staan: audiodescriptie voor blinden en slechtzienden. Bovendien kon ik bij Nevero verder bouwen op de specialisatie die ik tijdens de opleiding gekozen had: Ondertitelen. Leuk!

Nu was tijdens de opleiding alleen vertalende ondertiteling van Engels naar Nederlands aan bod gekomen, en ging ik tijdens de stage vooral aan de slag met ondersteunende ondertiteling en ondertiteling voor doven en slechthorenden in het Nederlands. Dat was wel even omschakelen. Vooral de Vlaamse filmpjes waren voor mij als geboren en getogen Nederlandse even wennen. Moest ik die woorden en uitdrukkingen die mij zo onnatuurlijk in de oren klonken nu letterlijk in de ondertiteling zetten? En als er dan nog wat Frans bij kwam kijken werd het voor mij helemaal ingewikkeld. Zo werd er in één video gesproken over een beeldhouwer, waarvan ik de naam niet goed kon verstaan. Voor mij klonk het als Jan Dummeren. Even nagezocht op Google… en nee, dat klopte niet. Vervolgens heb ik gezocht op Vlaamse beeldhouwers met de voornaam ‘Jan’, maar zelfs zo kwam ik er niet uit. Kun je nagaan hoe verbaasd ik was toen stagebegeleider Susanne binnen één minuut de juiste naam had gevonden: Jan Desmarets. Die naam had ik ook voorbij zien komen, maar ik had er niet bij stilgestaan hoe deze naam zou klinken met een Franse uitspraak… Dat was een goede les, want reken maar dat ik nu op een andere manier kijk naar de namen en woorden die ik opzoek.

En dan natuurlijk de audiodescriptie. Wat een leuke, nieuwe manier om met taal bezig te zijn! Omdat je niet gebonden bent aan een brontekst, kun je er een hoop creativiteit in kwijt. Bovendien ben ik heel anders naar series en films gaan kijken. Een regisseur kiest voor bepaalde beelden met een reden. Als ik een stukje opnieuw bekeek om het na te kijken, zag ik weer dingen die me niet eerder waren opgevallen. Denk hierbij aan kleine dingen als een schilderij aan de muur dat in eerste instantie niet opvalt, maar dat wel iets duidelijk maakt in het verhaal. Verder heb ik geleerd om veel synoniemen te gebruiken. Mensen zien, kijken, turen en staren, werpen elkaar een blik toe, nemen elkaar op, enzovoort.

Al met al vond ik de stage erg leuk en leerzaam en wil ik Susanne en haar collega’s graag enorm bedanken voor alle lessen, feedback en hulp de afgelopen twee maanden!

Vera

Kantoor Officenter

Ons kantoor bij Officenter in Maastricht zag er een stuk leger uit toen Vera weg was!

gepubliceerd op 17 april 2018

 

Waarom je mij maar zelden hoort in onze audiodescripties

Een tijdje terug merkte op Twitter iemand op dat ze toch echt een mannenstem hoorde toen ik een voorbeeld tweette van een van onze audiodescripties. Hoe dat komt lees je hierna.

Een fragment uit de film Titanic, met én zonder audiodescriptie

Een tijdje geleden tweette ik de video hierboven om uit te leggen hoe audiodescriptie werkt. Het eerste deel van de video geeft weer hoe een film wordt ervaren door mensen met een visuele handicap. In het tweede deel van de video wordt de film aangevuld met audiodescriptie, waardoor de film toegankelijk wordt voor blinden en slechtzienden. Een oplettende Twitteraar merkte op dat ze toch echt een mannenstem hoorde, en ze vroeg zich af hoe dat kwam.

 

Dat zit zo: in het Nederlandse taalgebied is degene die de audiodescriptie (AD) inspreekt vaak niet dezelfde persoon als de schrijver van het AD-script. Bij aankondigingen over films en tv-programma’s met audiodescriptie wordt altijd vermeld welke stem de beschrijvingen heeft ingelezen, maar vrijwel nooit wie de teksten geschreven heeft. En zo komt het dat veel mensen niet weten dat het schrijven van audiodescriptie een vak apart is. Bij de voorbeeldvideo staat wel netjes mijn naam vermeld en bij de meeste programma’s is er ook tijd genoeg in de aftiteling om onze credits toe te voegen, maar dan moet je natuurlijk wel tot het eind van de beschrijvingen luisteren.

 

Alleen bij live-evenementen zoals audiodescripties in het theater of bij processies is de stem die je hoort meestal wel die van de audiobeschrijver. Meestal, want soms neemt een collega het over als een toneelstuk op verschillende locaties wordt opgevoerd. In dat geval moet die collega natuurlijk wel genoeg tijd krijgen om de audiodescriptie grondig voor te bereiden. Wat er allemaal komt kijken bij de voorbereiding van zo’n live-evenement, lees je in dit blogartikel over het audiobeschrijven van de Gouden Boomstoet in Brugge.

 

gepubliceerd op 29 maart 2018

Winst voor KGOKK bij de West-Vlaamse Erfgoedprijs 2017

Voor onze klant KGOKK (Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk) is 2017 mooi geëindigd, want zij wonnen een West-Vlaamse Erfgoedprijs met een project waarvoor wij een toegankelijke audiogids hebben geschreven.

Een heel mooi project waar we vorig jaar aan hebben meegewerkt was het schrijven van de teksten voor een audiogids over de Kortrijkse Gravenkapel. Deze kapel bevat bijzonder beeldhouwwerk uit de late middeleeuwen, de zogenaamde zwikken. Een zwik is een driehoekige uitsparing boven een spitsboog. De zwikken in de Gravenkapel zijn ongeveer 35 bij 35 bij 55 centimeter groot. De ruimte in de zwikken werd opgevuld met een klein beeldhouwwerkje, dat óók een zwik heet. In totaal zijn er in Kortrijk 51 nissen met elk twee zwikken, dus 102 zwikken in totaal. Van vijf van die zwikken is een 3D-model gemaakt, dat op ooghoogte te bezichtigen is in de kapel. De originelen bevinden zich immers zo’n vier meter boven de grond.

Een van de zwikken in de Gravenkapel in Kortrijk

Een voorbeeld van een hybride figuur (half mens – half dier) in een zwik. Het gaat om een bisschop met vleermuisvleugels.

In opdracht van de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk vzw schreven wij de teksten voor een aangepaste audiogids, zodat mensen die blind of slechtziend zijn, maar ook anderen, kennis kunnen maken met deze zwikken en hun ontstaansgeschiedenis. Daarnaast leggen we uit hoe je je door de ruimte kunt bewegen en waar de staanders met de 3D-modellen zich bevinden. Vervolgens geven we de nodige uitleg voor het aftasten van de modellen.

Al deze inspanningen van de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk (afgekort KGOKK) zijn niet voor niets geweest, want ze werden Premiewinnaar Erfgoedprijs Publiekswerking 2017 voor hun laatste uitgave over de zwikken in de Onze-Lieve-Vrouwekerk ‘Klein Beeldhouwwerk in de Late Middeleeuwen’ van prof. em. dr. Vic Nachtergaele en Ronald Van Belle.

In de video hierboven krijg je meer informatie over de Kortrijkse Gravenkapel en de zwikken. Daarnaast zie je hoe de audiogids werkt bij het aftasten van de 3D-modellen van de beeldjes. De teksten van de audiogids zijn van onze hand.

gepubliceerd op 6 februari 2018

Het vertalen van natuurdocumentaires

Naast mijn werk als audiobeschrijver ben ik nog steeds actief als vertaler/ondertitelaar voor de VRT. Het afgelopen jaar heb ik verschillende (natuur)documentaires vertaald en steeds vaker krijg ik de vraag om ook de stemregie te doen. Als stemregisseur bepaal je mee hoe de documentaire moet klinken en luister je tijdens de opnames om te controleren of alles klopt qua uitspraak, intonatie, enz. Meer daarover in een volgend artikel.

Een beeld uit de documentaire Elephant Family & Me.

Een beeld uit de documentaire Elephant Family & Me. De silhouetten van olifanten tekenen zwart af tegen de oranje gloed van de ondergaande zon. In witte letters staat de tekst: begin maart 2017 hebben stropers Satao II gedood.

Bij het vertalen van documentaires komt heel wat opzoekwerk kijken. Toen ik voor de minireeks Elephant Family & Me informatie zocht over één specifieke ‘bigtusker’ (een olifant met enorme slagtanden), las ik dat de olifant in kwestie intussen het slachtoffer is geworden van stropers. Dat soort feiten voeg ik altijd toe aan de vertaling voor de commentaarstem. In dit geval vonden de collega’s van de eindredactie en de stemregie dat het inderdaad goed zou zijn om deze achtergrondinformatie toe te voegen aan de docu. Dat hebben we gedaan door een extra tekst in beeld.

Dit is meteen een mooi voorbeeld van hoe je als vertaler of ondertitelaar toegevoegde waarde kunt leveren voor je klant, in dit geval dus de VRT. Natuurlijk ben je als vertaler niet verplicht om op te zoeken of de feiten in de docu waar je mee bezig bent, nog kloppen, maar in dit geval leverde het extra informatie op die, zo vonden wij, nuttig zou zijn voor de kijker. Over deze en andere manieren waarop je als taalprofessional nog waardevoller wordt voor je klant, lees je meer in dit blogartikel: https://www.nevero.be/de-toegevoegde-waarde-van-ondertitelaars/.

gepubliceerd op 28 januari 2018